|
Amerika Birleşik Devletleri'nde "New York
Menkul Kıymetler Borsası'ndan (NYSE) sonra ikinci büyük menkul
kıymetler borsasıdır. Faaliyetine Amerikan İç Savaşı'ndan önce
başlamıştır. 1921 yılına kadar faaliyetlerini gayrıresmi olarak
sürdürmüş ve bu nedenle de "New York Curb Exchange" diye
adlandırılmıştır.
AMEX'in 1953 yılına kadar süren tarihi oldukça renkliydi. Wall
Street'te "broker" lar rengarenk giysileri ile sokakta dolaşırlardı ve
halk onları bu giysilerinden tanırdı. Bir "broker" ın ofisine telefonla
bir sipariş geldiğinde, ofistekiler bunu penceresinden aşağıdaki
"broker" a el ile veya diğer işaretlerle iletirlerdi. Bugün tekniğin
sağladığı olanaklardan AMEX de en geniş şekilde yararlanmaktadır.
AMEX, menkul kıymetleri borsa listesine kaydetmek için NYSE kadar titiz
seçici davranmamaktadır. Bu nedenle, genellikle küçük ve yeni
şirketlerin menkul kıymetleri AMEX'te borsa listesine alınmaktadır.
Şirketlerin birçoğu için AMEX, NYSE ile Over-the-Counter (OTC - borsa
dışı işlemlerin yapıldığı piyasa) arasında bir geçici basamak niteliği
taşımaktadır. Örneğin, General Motors ve Dupont bu basamaktan
geçmişlerdir.
Öte yandan NYSE yıllarca varantları borsa listesine almamışken AMEX
aksi yönde davranmıştır. Ancak, NYSE de artık bazı şirketlerin (American
Telephone and Telegraph Company gibi) varantlarını borsa listesine
almaya başlamıştır.
AMEX, 32 üyeli bir Başkanlar Meclisi tarafından yönetilmektedir. Borsa
tarafından belirlenmiş politikaları uygulayan, meclis başkanıdır.
Başkanlar Meclisi, AMEX'i oluşturan sürekli (regular) ve yardımcı (asso
ciate) üyeleri, yönetim, menkul kıymetler, işlemler, salon denetimi ve
halkla ilişkiler olmak üzere beş bölüm vardır.
AMEX'te 499 yer (seat) ya da sürekli üyelik vardır. Sürekli üye
olabilmek için Amerikan vatandaşı olmak, 21 ve daha yukarı yaşta olmak,
Başkanlar Meclisi'nin üçte ikisi tarafından üyeliğe kabul edilmek
gerekir. Üyelik fiyatı ve yıllık aidatı NYSE'ye kıyasla daha düşüktür.
Borsada, sayısı kısıtlanmamış olmakla birlikte, 400 yardımcı üye
vardır. Ayrıca, AMEX'de salonlarda muamele yapan spesiyalist, broker ve
aracı olmak üzere üç tür üye daha vardır.
Borsada, hem borsa listesine alınmış hem de alınmamış menkul kıymetler
işlem görebilmektedir. Borsa listesine alınmış firmalar bir listeye
alınma ücreti (listingfee) öderler. Borsa listesine alınacak
şirketlerin belirli niteliklere sahip olmaları gerekir: Bir şirketin
borsa listesine alınmasına Başkanlar Meclisi karar verir.
AMEX'te işlem gören menkul kıymetlerin yaklaşık %4'ü borsa listesinde
kayıtlı değildir. AMEX, yabancı menkul kıymetlerin işlem görmesi
açısından öncü borsa durumundadır.
|