|
Dolar sözcüğü, 16. yüzyıldan sonra Alman
para birimi olarak kullanılan "Thaler" in değişmiş bir şeklidir.
Amerika'nın keşfinden sonra İspanya Kralları tarafından yaratılan gümüş
parayı ifade eden "Dolera" dan gelmektedir.
Dolar, 22 Haziran 1776'dan beri Amerika Birleşik Devletleri'nin para
birimidir. ABD bağımsızlığına kavuşunca dolar, gümüş para olarak
basılmaya başlandı ve 1786'da ağırlığı 24,3 gram olarak belirlendi.
1792'de bimetallizm (çift metalli sistem) uygulanarak tanımın kapsamına
altın da alındı; 1 dolar, 24,06 gram saf gümüş ve 603,8 miligram saf
altına eşit sayıldı. ABD Doları 100 cent'e ayrılmaktadır. Amerikan
Doları’ndan türeyen Kanada Doları da aynı şekilde 100 cent'e
bölünmüştür.
Altından kaçış karşısında 1837'de tanım değişti. 1849'da
Kaliforniya'daki altın yataklarının keşfedilmesinden sonra ise ilk
altın dolarlar basıldı. Ne var ki, boyutları çok ufak olan bu paralar
fazla yaygınlaşmadı. 1933-34 yıllarında bütün altın paralar devlete
devredilerek altın külçe sistemine geçildi. Bu sistemle altın-dolar
paritesi 1 ons altın (yaklaşık 31 g) = 35$ olarak saptandı ve dolanıma
sürülecek dolarlar için %25 altın karşılık bulundurma zorunluluğu
getirildi. ABD içinde dolarların altına çevrilmesi de yasaklandı ve
altın rezervlerinin yalnız dış taleplerin karşılanmasında kullanılması
öngörüldü.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Bretton-Woods sistemi, dolara
bütün uluslararası işlemleri düzenlemek gibi çok önemli bir işlev
tanıyarak, bu para birimini "anahtar para" durumuna getirdi. Ancak
1971'de ABD, sahip olduğu altın rezervleri ile yaratılmış olan dolar
hacmi arasındaki açığın büyük boyutlara erişmesi karşısında, doların
altına konvertibilitesini kaldırdı.
|