Bugün gazetesi 50. günü geride bırakan TEKEL krizini mercek altına aldı. İşte 10 soruda TEKEL krizinin analizi...
Kavganın ana nedeni maaşlar arasındaki uçurum. Ortalama 2 bin TL alan Tekel işçisi 4C´ye geçince ortalama 800 TL maaş alacak..
SORU 1 Tekel işçilerini,özelleştirmeyi alan firma kabul etmedi mi?
CEVAP: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı´nın 2008 yılının şubat ayında Tekel`in sigara ve tütün bölümü için ihaleye çıktı. İhale sonucunda British American Tobacco (BAT) 1 milyar 720 milyon dolar vererek Tekel´e ait Adana, Ballıca, Bitlis, Malatya, Samsun ve Tokat sigara fabrikalarının sahibi oldu. İhaleden kısa bir süre sonra da BAT, özelleştirme yöntemi `varlık satışı` olarak belirlenen ve bir istihdam garantisi bulunmayan sözleşmeyi gerekçe göstererek, Türkiye`deki fabrikasında çalışan işçilerin çoğunu işten çıkaracağını duyurdu.
SORU 2: Tekel işçileri başka kamu kurumlarında istihdam edilemez miydi?
CEVAP: Özelleştirmeyi alan firma 10 bin 818 tekel işçisinden 8 bin 247´sinin iş aktini feshetti. Daha önce özelliştirilen devlet kurumlarındaki işçilerin başka devlet kurumlarına aktarıldığı olmuştu. Ancak Hükümet bu sefer aynı yöntemi seçmedi ve işçileri 4/C´ye geçirmeyi önerdi.
SORU 3: 4/C ile işçilere ne önerildi?
CEVAP: 4/C kapsamında çalışan işçiler her yıl Bakanlar Kurulu kararıyla istihdam ediliyor. Yasada yapılan değişiklikle bu katagorideki işçiler, 22 günü izin olmak üzere bir yılda 11 ay 22 gün çalışacak. Sadece 8 günün maaşını alamayacaklar.
SORU 4: Tekel´le 4/C´nin maaş farkı ne kadar?
CEVAP:Halen Tekel işçilerinin eline geçen net tutar aylık 1500-2200 arasında. İşçilerin 4 / C´li olmaları halinde alacakları maaş miktarı 772 TL ile 938 TL arasında değişiyor
SORU 5: İşten çıkarılacak Tekel işçilerine tazminat ödendi mi?
CEVAP:10 bin civarındaki Tekel işçisine hem kıdem ham de ihbar tazminatı ödendi. En az çalışan işçiye 20 bin lira olmak üzere verilen tazminatlar pazartesi günü hesaplara yattı. Daha önce 4/C´ye geçirilen işçilere kıdem tazminatı ödenmiyordu. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı´nın Tekel işçileri için ödediği toplam tazminat 350 milyon lira oldu. İşçilerin ortalama tazminat tutari ise 41 bin lira oldu.
Sendikal hakları var mı? Bundan sonra ne olacak?
SORU 6: İşçiler 4/C´ye geçmeleri ile birlikte sendikal haklarını kaybedecekler mi?
CEVAP: Daha önce işçi statüsünde olan Tekel işçileri Türk-İş´e bağlı Tek-Gıda İş Sendikasına bağlıydı. İçşilerin Tekel ile ilişiklerinin 31 ocak 2010 tarihi itibari ile kesilmesiyle birlikte sendika ile bağları da resmiyette kesilmiş oldu.
SORU 7: 4/C´lilerin sendikal haklar yok mu?
CEVAP: 4/C´li geçici personel kanunlarda işçi veya Memur olarak tanımlanmadığı için bu konuda bir boşluk vardı. Ancak yakın zamanda işçilerin başvuruları üzerine çıkan yargı kararları ile 4/C´lilerin sendikalı olabileceği fikri pekişti. Hem işçi hem de Memur sendikaları çok yakında 4/C´lileri üye yapmaya başlayacaklarını duyurdular.
SORU 8: Tekel işçilerinin eylemine katılan veya destek verenler kim oldu?
CEVAP: Ankara´da Abdi İpekçi parkında başlayan ve polis müdahalesinden sonra Türk-İş önüne taşınan Tekel eylemi, adeta Hükümet muhaliflerinin merkezi oldu. Başta CHP olmak üzere muhalefet partileri, TKP, MLP, EMEP, Halkevleri, SDP gibi aşırı sol gruplar, bazı sivil toplum kuruluşları, meslek birlikleri kısaca Hükümetle sorunu olan herkes eyleme destek verdi.
SORU 9: İşçilerden 4/C´ye geçen oldu mu?
CEVAP: İşçilerden sadece 28´i 4C sözleşmesini kabul etti. 2 bin 600´e yakin işçinin ise faaliyetlerine devam eden Tekel işletmelerinde çalişmaya devam ettiği ya da başka kurumlara nakle tabi olduğu belirtiliyor.Tekel´le ilişiği kesilen işçilere 4C kadrosuna başvuru için 1 Mart´a kadar süre tanındı.
SORU 10: Bundan sonra ne olacak?
CEVAP: Hükümet işçilere eylemlerini sonlandırmak ve 4/C´ye geçmek için için ay sonuna kadar süre tanıdı. İşçiler ise açlık grevine başlayacaklarını duyurdu. Ay sonuna kadar işçiler kendiliğinden gitmezse polis eyleme müdahale edecek ve işçiler tazyikli su ve biber gazı ile dağıtılacak.
