| Favorilere Ekle | Sitene Ekle | İletişim |




Çok Okunanlar
  Memura yeni yılda zam müjdesi
  SSK´lıyı öldürecek haber!
  Asgari ücretin iptali için dava
  Van´da 120 ton kaçak bal
  Skandal haberine jet yanıt!
  Reel sektörün 2009 beklentisi
  Türkler varken İsrailli ne iş!
  Memur kaç lira ödeyecek?
  Y´yi attık ancak TL´yi rezil ettik
  Enflasyon oranları açıklandı

Rastgele Etiketler
Semra Özal
PKK
porno
Atilla Kart
Sanayi Odası
Bağkur
Nazan Öncel
Morgan Stanley
Okan Bayülgen
Ebru Akel
Kemal Unakıtan
Cevdet Küçük
Sharapova
HONDA
Sinema
Sayısal Loto
Osmangazi Üniversitesi
Fatih Terim
Silopi
Hürriyet




Hattuşa´da susuzluk

Mahfi Eğilmez

email : mahfie@garanti.com.tr



09.08.2007

Anadolu´nun ortasında, Kızılırmak yayını merkez alarak yükselmeye başlayan Hitit krallığı imparatorluğa dönüştükten bir süre sonra yıkılarak tarih sahnesinden çekilmiş. Pithana´ya kadar geri gidersek M.Ö. 1800´lerde, Labarna ile başlatırsak M.Ö. 1600´lerde tarih sahnesine çıktığını kabul etmemiz gereken Hititler, M.Ö. 1200´lerde ya da bir başka ifadeyle bronz çağın bitip demir çağın başladığı geçiş döneminde yıkılmış. Yani aşağı yukarı Truva savaşının yapıldığı düşünülen tarihlerde. Yıkılışla ilgili en yaygın kuram deniz kavimlerinin göçü kuramı. Deniz kavimleri adı verilen insanlar Ege denizinden ordular halinde Anadolu´ya çıkmış ve önlerine ne geldiyse yakıp yıkmış görünüyorlar. O tarihlerde yıkılıp giden yalnızca Hititler değil, Anadolu´daki bütün krallıklar yıkılmış. Bronz çağ uygarlıkları neredeyse toplu bir yıkıma uğramış. Buna karşılık Anadolu´nun ucunda ve ötesinde Asurlar yeniden büyük bir güç olarak ortaya çıkmaya başlamış. Tarih üzerinde en uzun ve sürekli imparatorluğu kurmayı başaran Mısır, yıkılmadan kalmayı ve bu dalgayı da atlatmayı başarmış. Bu göç dalgalarının olduğu dönemde Mısır´da firavun olan III. Ramses (Hititlerle Kadeş savaşını yapmış olan II. Ramses ile karıştırılmamalı) bu göç ve savaş dalgalarını tapınak duvarlarına yazdırdığı sözleriyle şöyle tanımlıyor: "Deniz kavimlerinin önünde kimse dayanamıyordu. Birdenbire dağılıp yıkıldı devletler. Hatti, Kizzuwatna, Kargamış, Arzawa, Alaşiya. Hiçbir ülke onların silahları karşısında dayanamadı."
Deniz kavimlerinin gelişiyle yaklaşık M.Ö. 1200´lerde başlayan dönem oldukça karanlık. Henüz karanlık çağlar diye adlandırılan o döneme ilişkin tam bir bilgi çıkarılabilmiş değil. Ama bugünkü kuramlar biraz daha farklı. Yani Hitit imparatorluğunun bu göç dalgasıyla yıkıldığı kabul görmekle birlikte bu yıkılışın tek başına bu olayla değil ama birden çok olayın birleşmesiyle ortaya çıktığı düşünülüyor. Her şeyden önce Anadolu´da uzun süren bir kuraklık döneminin yaşandığı ve bronz çağın asıl olarak tarımsal üretime dayalı ekonomik yapısının bu kuraklık karşısında çöktüğü düşünülüyor. Mısır, nehir taşmasıyla ıslanan topraklarda tarım yaptığı için kuraklıktan bu kadar fazla etkilenmediği halde, yağmurla sulanan topraklarda tarım yapan Hititler ve öteki Anadolu krallıkları bundan çok etkilenmiş görünüyor. III. Hattuşili´nin iktidarı döneminde Heşmi Şarruma adlı bir Hitit prensinin Mısır´a gönderildiği ve Mısır´dan tahıl talebinde bulunulduğu ve II. Ramses´in kendisinden istenen tahılı yolladığı biliniyor. Mısır´daki Karnak tapınağında yazılı metinlerde IV. Tuthaliya zamanında Mısır´dan tahıl yardımı istendiği ve Mısır Firavunu Merneptah´nın da Hititlere tahıl yardımı yaptığı yazılmış bulunuyor. Bunun yanı sıra imparatorluğun son yıllarına denk gelen bir başka tahıl yardımı isteğinin de Mısır ya da Ugarit´e yönelik olarak yapıldığına ilişkin kırık bir tablet var elde. Bu olaylar bize Hitit İmparatorluğu´nun yıkılışından önceki dönemlerde uzun bir kıtlık dönemi yaşadığını ve ekonomik büyümesinin durduğunu gösteriyor. Aynı kuraklık Hititlere bağlı Anadolu´daki öteki krallıkları da etkilediğine göre Hititler haraç da alamamış olsalar gerek. Başka türlü Mısır´a el açmazlardı herhalde. İmparatorluğun en görkemli döneminde 30 bine çıktığı tahmin edilen başkent Hattuşa´nın nüfusu, bu uzun kuraklık sonrasında çok azalmış ve kentin direnecek gücü kalmamıştı. Kim bilir bundan 3200 yıl kadar önce Fırtına tanrısı Teşup´a ve Bereket tanrıçası Hepat´a ne yağmur duaları etmişti başkent Hattuşa´daki rahipler.
Anadolu´da uzun süreli kuraklıklar, buna bağlı üretim kayıpları ve yağmur duaları yeni değil. İlginç olan şey 3200 yıl sonra hâlâ kuraklığın esiri olmaya ve benzer dualardan medet ummaya devam etmek.

 
 
 
 
   Kahire, Nil turu
   Türkiye ve rakipleri
   Küresel piyasada oyun oynamak
   Kahire, Nil turu
   Bu nasıl kriz?
   Türkiye birinci lige çıkabilir mi?
   İhracat nasıl rekor kırıyor?
   Kapalıçarşı
   Daha nasıl destek olsun?
   Hedefi ıskalamak
   Dolar dünya parası olmaktan çıkar mı?
   Döviz rezervi
   Atatürk Lisesi´nden benzer anılar
   Yalnız GSMH ile yaşanmaz
   IMF´nin mesajlari
   Sikintili dönem basliyor
   Haftanin özeti
   Ilanla faiz indirimi
   Türkiye-IMF iliskisinde son durum
   Durum tespiti
   Merkez Bankası faiz indirmeli
   La Granja ve Alacahöyük
   Değerlenen TL ve ihracat artışı
   Siyaset dipte, borsa zirvede
   Avrupa´da sondan ikinciyiz
   Hatşepsut´un mumyası
   Büyüme ve Dış Borçlar
   Seçimden sonra tufan
   Alanya, Rusya ve Çin
   Faiz dışı fazlayı azaltmak


Gündemdeki Konular
» Seçim
» Ergenekon

Ekonomi Köşesi

» Editörden

» Ekonomi Sözlüğü

» Forex Hakkında

» Teknik Analiz

» Borsa Sözlüğü

» Enflasyon Nedir

» Dünya Ekonomisi

» Kütüphane

Doviz Kurları
1 EUR : 2,068 YTL

1 USD : 1,519 YTL

Ercan Kumcu Düşük döviz kurlarının müptelası oluyoruz
Ercan Kumcu
Asaf Savaş Akat Siyah kuğu
Asaf Savaş Akat
Mehmet Barlas Türk olmanın dayanılmaz hafifliği üzerine çeşitlemeler
Mehmet Barlas


Anket
Yerel seçimlerde en güçlü parti hangisi olacak?

Ak Parti (128)
CHP (85)
MHP (53)
DSP (8)
Anap (4)
DYP (8)


Mahfi Eğilmez Küresel piyasada oyun oynamak
Mahfi Eğilmez
Hıncal Uluç Galatasaray´a üye olmak serbest kalmalı..
Hıncal Uluç
Güneri Cıvaoğlu Kutudan Çıkın
Güneri Cıvaoğlu

  Link Köşesi

» Mankenler

» Magazin

» Videolar

» Sibel Kekilli

» iddaa

» Seçim 2009

» Ak Parti

» Sağlık Danış

» News


 

     Firefox 2 Hosting Hizmetleri TOPlist