Bir şeyin para olarak kabul edilmesi için o şeyin değiş tokuşa aracılık edebilmesi, değer biriktirme aracı olması ve hesap birimi işlevi görmesine bağlıdır. Paranın değiş tokuşa aracılık edebilmesi herkes tarafından değişim aracı olarak kabul edilmesine, değer biriktirme aracı olması bugünden yarına satınalma gücünü aktarabilmesine bağlıdır. Kuşkusuz bu değer aktarımı enflasyon, yani paranın satınalma gücündeki azalma kadar değer kaybıyla gerçekleşir. Ama bu enflasyonu giderecek biçimde paramızı bankaya faiz karşılığı koyduğumuzda değer biriktirmiş ve o değerin enflasyonla aşınmasını önlemiş oluruz. Paranın hesap birimi işlevi görmesi en basit şekliyle bir evin kirası aylık 1000 YTL dendiğinde herkesin aynı şeyi anlıyor olmasından kaynaklanır. Oysa aylık kira bir buzdolabı deseydik herkes farklı bir buzdolabını anlayabilirdi.
Normal koşullarda bütün yerel paralar kendi ülke sınırları içinde bu işlevleri görürler. Zaman zaman yüksek enflasyon nedeniyle bu işlevlerini yitirdikleri de konu olabilir. Örneğin YTL´ye geçmeden önce TL bu işlevlerinin bir bölümünü yitirmişti. Birçok malın veya hizmetin fiyatı dolarla saptanıyordu. Değer biriktirmek isteyenler TL yerine dolar
veya başka yabancı parayla mevduat yapıyor ya da altını değer biriktirme aracı olarak kullanıyorlardı. TL´nin işleyen tek işlevi değiş tokuşa aracılık etmesiydi. Buna karşılık bu değiş tokuşlarda da insanlar hesabı dolar üzerinden yapıp, karşılığı olan TL´yi talep ediyordu. Yani TL üç işlevini de kısmen yitirmek üzereydi. Benzeri olaylar Brezilya, Arjantin gibi yüksek enflasyon yaşayan ülkelerde de söz konusuydu.
Bir ülkenin parasının kendi sınırlarını aşıp da öteki ülkeler tarafından da bu işlevleri gören bir araç olarak kabul edilmesi o parayı rezerv para haline getirir. Asıl rezerv altındır. Ama bazı paralar altının yerini alarak rezerv konumuna geçer. Bunun için bazı koşullar söz konusu. Herşeyden önce o ülkenin dünya ekonomisinde, ticaretinde önemli bir pay sahibi olması gerekli. Yani o ülkenin parası ithalat ihracat işlemlerinde kullanılacak, mali işlemlerde hesap birimi görevi görecek ki o para rezerv para olabilsin. Bretton Woods sisteminde dolar bu konuma yükselmişti. Bunda biraz o zamanlar altın karşılığı basılan tek para olmasının, biraz da Avrupa ülkelerinin ikinci dünya savaşından büyük bir yıkımla çıkmalarının etkisi vardı. 1971´de doların altın karşılığı kalkınca da bu konumu devam etti. Bir kere dolar ikinci dünya savaşının ertesinden beri rezerv para konumunda olduğu için genel kabul görüyordu, sonra ABD dünya ekonomisinin dörtte biri büyüklüğünü temsil ediyor, dünya ticaretinde en önemli ülke olarak duruyor ve dünya mali sisteminin de belkemiğini oluşturuyordu. Bu gelişme çerçevesinde öteki ülkeler paranın değer biriktirme işlevini kendi paralarına değil dolara yüklediler. Uluslararası değiş tokuş ve uluslararası hesap birimi olma işlevi de dolara geçti.
Bugün tartışılan konu doların rezerv para işlevini yitirip yitirmeyeceği. Çin, 1 trilyon doları aşan rezervlerinin ağırlığını oluşturan doları terkedebileceğini açıklıyor zaman zaman. Başka bazı yüksek rezerv taşıyan ülkeler de aynı yolda açıklamalar yapıyor. Dünyanın bir çok yerinden dolarla olan giriş ücretlerinin kendi paraları esas alınarak değiştirildiği yansıyor basına.
Doların dış dünyadaki değeri düşüyor, bütün paralara karşı değer kaybediyor. Dolar rezerv para olma yarışındaki en büyük rakibi olan avro karşısında parite kaybı yaşıyor. Buna karşılık dolar ABD´de değer kaybetmiyor. Yani yılbaşında elinize geçmiş olan dolarla Türkiye´de ya da Avrupa´da alacağınız mal o günden bugüne azalmış olabilir ama ABD´de değişmiyor. ABD´de enflasyon yüzde 2 dolayında. ABD´de yüksek enflasyon olmadığı sürece dolar öteki ülkelerde değer biriktirme işlevini yitirebilir, ama hesap birimi işlevi görmeyi yitirmez. Çünkü bir paranın uluslararası tanınırlığı, kabul edilebilirliği çok uzun süreler alan bir güvenin karşılığıdır. Bangkok´taki bir otelde bavulunuzu taşıyan bir otel görevlisine 1 dolar bahşiş verdiğinizde size ´bu nedir?´ diye sormaması o tanınırlığın ve kabul edilebilirliğin sonucudur. Ve bu kısa sürede oluşmaz. Yani başka paralar, örneğin avro, rezerv para olarak dolara ciddi rakip haline gelse bile dolar dünya parası olmaya devam edecektir.